Galeria intarsji Grażyny i Ryszarda Jankowskich
Intarsja

Intarsja w drewnie /marketeria/ jest wykładaniem, dekoracją ornamentalną powierzchni przedmiotów drewnianych uzyskaną przez zastosowanie różnorodnego drewna. Technika stosowana już w starożytności. Jej rozkwit przypada na okres renesansu, kiedy techniką tą tworzono obrazy scen historycznych, martwe natury, krajobrazy, wnętrza historyczne, sceny rodzajowe. Później zasadniczą rolę odgrywała intarsja w zdobnictwie luksusowych mebli. Obecnie intarsja budzi coraz większe zainteresowanie odbiorców. Twórcy zrzeszają się w klubach i stowarzyszeniach, a światowy kalendarz imprez prezentujących wyroby intarsjowane jest imponujący.

Intarsja w drewnie jest moją kontemplacją świata, czytaniem głębokich znaczeń natury. Samo drewno jest efektem skomplikowanych procesów przyrodniczych - cienkie płatki forniru zawierają ich zapis. Układ słojów, barwa, sęki, wykruszenia, przebarwienia, błyszczki - cała ta zróżnicowana struktura drewnianej masy została uwarunkowana rozwojem drzewa jako istoty żywej. Jest taki moment, w którym drzewo staje się drewnem. I tu wkraczam w pewien twórczy proces natury - kontynuuję go wyrażając własne emocje, doświadczenia, potrzeby i pragnienia. Martwe drewno ożywa, ale nie siłą natury, a mocą kultury. Natura nadała potencjał, a człowiek ze swoją potrzebą twórczości niejako odczytuje tę naturę nakładając na ten odczyt indywidualną duchowość. Można wybrać jedną z dwóch dróg:

* w pierwszej jest temat;  wyszukuję właściwy fornir, który posiada elementy plastyczne budujące ten temat

* w drugim podejściu zakładam, że fornir posiada już swoją formę artystyczną, niejako uśpioną, a twórca uaktualnia ją.

Dokonuję dalsze wybory artystyczne, nadając treść bądź odczytując ją zgodnie ze swoim stanem świadomości, emocji, wrażliwości, ze swoimi intencjami oraz możliwościami warsztatowymi. Tu rozpoczyna się twórczy proces inspirowany "przekazem" zawartym w drewnie. Inspiracja ta może stać się dominantą w moim wyborze. Komunikat zawarty w obrazie drewna zbliża się do potrzeby wyrazu. Ja - podmiot procesu twórczego - operuję tworzywem, które poprzez swoją formę, immanentnie zawartą w nim, modyfikuje proces twórczy i niejako samo przejmuję rolę podmiotu twórczego. Fornir powstał w wyniku działania natury; stąd to natura staje się współpodmiotem procesu twórczego w budowaniu obrazu - intarsji. Obraz jest tu efektem komunikacji pomiędzy naturą a człowiekiem jako istotą duchową i twórczą. Taka personifikacja natury jest tylko zabiegiem w dotknięciu sfery metafizycznej.

Prezentowane obrazy wykonane są z różnorodnych gatunków drewna wykorzystanego w postaci forniru - bardzo cienkiej okleiny. Fornir nie jest barwiony ani w inny sposób modyfikowany /np. przypalany/. Powierzchnia zabezpieczona jest wielokrotną warstwą lakieru ekologicznego. Ramy obrazów wykonano z litego drewna bądź płyty w okleinie drewnianej.


Grażyna Gruba-Jankowska
©2004-07 Stanisław Jankowski